Hydrangea_Hortensia-4[1]

Hortensiatuin

Een ware bloemenzee! In de zomermaanden staat de hortensiatuin in de Hortus botanicus Haren in volle bloei en toont haar brede selectie van de mooiste Hydrangea cultivars.

Soorten

Er zijn ruim zeventig verschillende Hydrangea soorten, waarvan de meeste uit Oost- Azië komen.

Macrophylla, de boerenhortensia, is ongetwijfeld de bekendste soort. Al eeuwen is het een geliefde tuinplant en inmiddels zijn er vele honderden cultivars ontwikkeld, met grote bol- of schermvormige tuilen, bestaande uit bloemen in alle mogelijke tinten blauw, paars, rood, roze en wit.

In de hortensiatuin zijn, naast de boerenhortensia, ook vele cultivars te vinden van de nauw verwante soort Hydrangea serrata, de berghortensia. Deze onderscheidt zich van de boerenhortensia door een meer delicate groeiwijze. De twee soorten hybridiseren gemakkelijk, ook in het wild. Een fraai voorbeeld van een kruising is Hydrangea ‘Preziosa’.

Kleur

Een bijzondere eigenschap van beide soorten is dat de bloemkleur kan variëren, afhankelijk van de beschikbaarheid van aluminiumionen in de bodem, hetgeen samenhangt met de zuurgraad. In zure grond met voldoende aluminium kleuren bloemen blauw, in alkalische grond roze tot rood. En om het spannend te maken, geldt dit weer niet voor alle cultivars. Sommige cultivars zijn kleurvaster en met name witbloeiende hortensia’s verkleuren niet op deze wijze.

Bloei

De hortensia kent drie bloeiwijzen: de pluim-, de bol- en schermvormige tuil. In alle gevallen bestaan de bloemclusters uit een combinatie van opvallende steriele bloemen (de pronkbloemen om de insecten te lokken) met grote kelkbladen en kleine, minder opvallende fertiele bloemen (de “echte”, vruchtbare met stampers en meeldraden). Bij de bolvormige tuilen zijn de weinige fertiele bloemen nauwelijks zichtbaar, bij de schermvorm daarentegen vormen fertiele bloemen het hart van het bloemscherm, omringd door grote steriele randbloemen.

Een soort die bloeit met pluimen is Hydrangea paniculata, de pluimhortensia, en in het wild kan deze zelfs uitgroeien tot een kleine boom. Ook de uit de Verenigde Staten afkomstige eikenbladhortensia (Hydrangea quercifolia) vormt bloempluimen. De bloemkleur varieert van wit tot licht roze, maar het meest opvallend zijn de grote bladeren, die in de herfst intens donkerrood kleuren.

Vanaf eind juni beginnen de hortensia’s te bloeien en gedurende de hele zomer is de tuin een grote kleurenzee. Ook in de herfst biedt de tuin een fraaie aanblik als de bloemen langzaam verkleuren.

Standplaats

In het wild groeien de meeste hortensia’s voornamelijk in open bossen en aan bosranden. In de hortensiatuin zorgen verschillende soorten bomen voor vergelijkbare omstandigheden, met gefilterd zonlicht. Tussen de struiken groeit een verscheidenheid van vaste planten en in de lente zorgt een tapijt van hyacinten voor kleur.

Overige hortensiasoorten in de tuin:

Hydrangea anomala subsp. petiolaris, een klimplant of bodembedekker;

Hydrangea aspera, fluweelhortensia genaamd vanwege de behaarde bladeren en jonge takken;

Hydrangea heteromalla, kan uitgroeien tot een kleine boom;

Hydrangea involucrata, een laag blijvende soort, endemisch in Japan.